Nieuws

Blog: Aylin's Alfabet

26 januari 2015

Aylin blikt terug op haar leven.

A
‘Als ik haar was…’

Dat is een film van Stichting Kezban over huiselijk geweld. In deze film trouwt een jong meisje dat nog in Turkije woont met een Turkse man uit Nederland. De film begint als ze zich in Turkije voorbereidt op haar vertrek naar Nederland. Blij en hoopvol is ze. Ze heeft er veel verwachtingen van. Zodra ze in Nederland aankomt, is alles anders dan ze ooit voor mogelijk had gehouden. Niet alleen woont ze bij haar schoonmoeder in, haar man blijkt ook een ware macho. Ze mag weing alleen doen en samen doen ze al helemaal niets. De verplichte inburgeringscursus is haar enige uitstapje naar buiten. Desondanks blijft ze hoopvol en positief. Totdat het huiselijk geweld ernstige vormen aanneemt dat ze het niet meer uithoudt.
Deze film brengt me terug naar jaren de jaren 70 en 80 van de vorige eeuw. Dat was een tijd waarin veel Turkse (schoon)ouders hun bruid en bruidegom uit Turkije haalden. Zodra hun zonen (en dochters) de huwbare leeftijd bereikten, regelden de ouders een huwelijk. Binnen een zomermaand was hun kind getrouwd. Bruidegoms waren vaak jongens die kort naar school waren gegaan, met of zonder een baan. Of het waren gewoon drop-outs. Ze werden in de echt verbonden met Turkse meisjes die daar hun middelbare opleiding hadden voltooid; soms zelfs tot en met het lyceum aan toe.
Door mijn vakanties in Turkije weet ik toevallig hoe het er op een Turkse lyceum aan toegaat. Eigenlijk vrij modern. Een lyceum is niet alleen een pittige middelbare opleiding waarvoor je discipline, ambitie en hersens moet hebben maar het is ook tevens een omgeving waar jongens en meisjes samen studeren en actief zijn. Meisjes ondernemen veel activiteiten met hun vriendinnen uit de klas. Ze doen samen aan sport, ze gaan naar de film, musea en tentoonstellingen, en ze gaan samen naar feestjes. Die meisjes hebben vaak een gelukkige tijd en opeens trouwen ze met een Turk uit Nederland. In hun ogen ligt Nederland in Europa, Europa is modern, kunstzinnig, Europa is waar de mode ontstaat (Parijs) en Europa is vol romantiek en ongekende mogelijkheden.
Hoe groot is het contrast met de realiteit waarin ze terechtkomen. Er is geen romantiek, er is geen mode, er zijn geen musea en films te bezoeken. Hun man woont bij zijn ouders en leeft alsof hij in het centrum van een kleine stad in Turkije is opgegroeid. Europa komt er niet binnen. Maar die ‘moderne’ bruiden wel.
In mijn leven heb ik vaak van deze bruidjes gezien: opgesloten in het huis van de schoonouders. Verbaasd over de wereld waarin ze terecht zijn gekomen. Maar nog altijd hoopvol omdat ze geen andere keus hebben: teruggaan is geen reële optie.
Gelukkig worden ze niet allemaal slachtoffer van huiselijk geweld zoals in de film ‘Als ik haar was…’. Gelukkig slagen er een paar in om zelfstandig met hun echtgenoot een mooi leven op te bouwen. Maar sommigen ondergaan hun lot en leggen zich er gedesillusioneerd bij neer. Wetende dat ze wellicht niet zo’n huwelijk waren aangegaan als ze dát hadden geweten.
Ik ben blij dat deze tijd voorbij is. De huidige generatie jongeren van allochtone afkomst trouwt vaker met een partner uit Nederland, blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek. Zo beginnen partners met een reële verwachting aan hun huwelijk. Prima start, vind ik.

 B
Begin van een nieuw jaar met nieuwe dromen.
De feestjes en de vakantie zijn bijna voorbij. Het ‘normale’ levensritme begint langzaam terug te komen. De feestdagen voor christenen aan het eind van het jaar laten altijd een dubbel gevoel bij me achter. Al sinds mijn verhuizing naar Nederland toen ik nog een kind was. In islamitische landen hebben ze geen kerstvakantie en Oud en Nieuw wordt niet even uitbundig gevierd. Het langste feest van moslims is het Offerfeest, dat maximaal vier dagen duurt. Maar de Kerst en Oud en Nieuw lijkt wel een aaneenschakeling van feestelijkheden dat maar liefst twee weken duurt. Het is overweldigend om zo lang in feeststemming te (moeten) zijn. Als je erin slaagt om je er gevoelsmatig aan over te geven, is het een magische periode. Iedereen heeft vakantie, overal zijn de huizen mooi versierd, de winkels zijn prachtig verlicht en de oliebollenkraampjes maken het plaatje compleet. Op televisie is het ook nog eens de tijd van ‘sprookjes’. Dit vergroot het magische effect. En niet te vergeten de goede oude Facebook: de harmonieuze gezellige gelukkige familiefoto’s vliegen je om de oren.
Helaas is het ook een tijd waarin veel mensen zich eenzaam voelen. Dat veel ouderen zich depressief voelen tijdens de kerstperiode is algemeen bekend. Maar zij zijn niet de enigen. Veel mensen hebben gewoon geen familie. Door omstandigheden, door hun keuzes, door noodlot, door migratie. Noem maar op. Er is een tijd geweest dat ik me heel eenzaam heb gevoeld in deze periode. Gewoon omdat ik afstand had genomen van mijn familie, niet omdat ik ze niet mocht maar gewoon omdat ik zelfstandig wilde zijn. Voor mij betekende dat op mezelf wonen. Een ongetrouwde jonge vrouw hoort niet alleen te wonen, en daarom ging het gepaard met veel pijn. Niet alleen voor mij maar ook voor mijn familie. Deze pijn had ik ze graag gespaard. Kon ik maar accepteren dat het niet kon. Kon ik me maar neerleggen bij de normen die in onze cultuur gelden. Kon ik maar de vrijheid voelen thuis. Helaas kon dat niet. Helaas kon ik geen afstand nemen van mijn drang naar zelfstandigheid. Ik moest mijn dromen waarmaken. In ieder geval proberen, want anders zou ik net zo goed dood kunnen zijn. Zo voelde dat voor mij. Ik zie zoveel jonge vrouwen die zich wel kunnen voegen naar de verwachtingen van hun ouders en die van hun cultuur. Ze lijken er gelukkig mee. Jonge vrouwen die prachtige familiefoto’s plaatsen op Facebook.
Als ik dat zie, dan vraag ik me altijd af: waarom kon ik dat niet toen ik jonger was? Het antwoord weet ik nog steeds niet. Maar een prachtige quote van de schrijver Gustaaf Peek biedt wellicht een aanknopingspunt: ‘Het leven eindigt als de verbeelding stopt’. (Volkskrant Magazine, 3 januari 2015)

C
Cijfers: soms verdrietig, soms blij

Van sommige cijfers word je verdrietig. Bijvoorbeeld over hoe vaak  huiselijk geweld in onze samenleving voorkomt. 
Volgens het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport is geweld in de privésfeer de omvangrijkste geweldsvorm in ons land. In de factsheet Huiselijk Geweld (Movisie november 2013) staan de meest recente landelijke cijfers. 
'Van alle vrouwen en mannen tussen de achttien en zeventig jaar is 45% ooit slachtoffer is geweest van huiselijk geweld: als kind, als partner of als ouder. Bekeken voor een periode van de afgelopen vijf jaar is ruim 9% van de Nederlandse bevolking slachtoffer van huiselijk geweld.
In bijna 75% van de gevallen van ernstig huiselijk geweld gaat het om lichamelijk geweld (65%) en seksueel geweld (8%). Geschat wordt dat er jaarlijks in Nederland minstens 200.000 personen slachtoffer worden van (evident) huiselijk geweld dat wordt gepleegd door ongeveer 100.000 à 110.000 verdachten. Bij de verdachten is 87% man en 13% vrouw. Bij de slachtoffers van evident huiselijk geweld is ongeveer 60% vrouw en 40% man.

Soms is geweld zo ernstig of bedreigend dat vluchten, eventueel met de kinderen, de enige uitweg is. In 2008 hebben 10.000 slachtoffers gebruik gemaakt van de vrouwenopvang. Circa 38% daarvan is een meegekomen kind. De vier grote steden hebben sinds 1 juli 2008 een opvang voor mannen met in totaal 40 opvangplekken. Tussen 1 juli 2008 en 31 december 2010 hebben de vier opvanglocaties gezamenlijk 677 aanmeldingen ontvangen. In de periode 2009-2011 registreerde de politie gemiddeld 21 vrouwen, 13 kinderen en 13 mannen als dodelijke slachtoffers van huiselijk geweld per jaar . Ze vormen jaarlijks ongeveer een derde van het totaal aantal slachtoffers van moord en doodslag. Daarnaast zijn er dodelijke slachtoffers van pogingen tot zelfdoding. In een onderzoek uit 2010 gaf een vijfde van de geïnterviewde slachtoffers van huiselijk geweld aan een poging tot zelfdoding te hebben gedaan.'

Cijfers: soms word je er blij van. Bijvoorbeeld wanneer je leest  over een kleine toename van aantal wilde dieren in Europa.
‘Het gaat voorzichtig de goede kant op met de wilde dieren in Europa. Hun aantallen zijn in de afgelopen 50 jaar flink toegenomen en hun leefgebieden worden steeds groter. Dat is donderdag gebleken uit een onderzoek van onder meer het Britse dierkundige genootschap (ZSL) en Birdlife International. Een van de soorten die aan een opmars bezig zijn, is de wisent, ook wel de Europese bizon genoemd. Door het jagen kwam de wisent 100 jaar geleden niet meer voor in het wild. Er waren alleen nog wat gevangen exemplaren. Die werden gefokt en de nakomelingen werden uitgezet in de natuur. Nu zijn er ongeveer 3000 wisenten, vooral in Polen en Wit-Rusland. De wisent geldt nog wel als 'kwetsbaar’, maar het grootste gevaar is geweken’. (Uit: Nu.nl, september 2013)
Maar… het cijfer dat me het grootste geluk bezorgt is de geboortedatum van mijn kinderen. Geluk zit soms in kleine cijfers.

Reacties kunnen gestuurd worden naar aylinsalfabet@gmail.com

Lees ook